Decyzja urzędu skarbowego będzie nieodwołalna? Kontrowersyjne zmiany już od 2017 r.

W dniu 1 stycznia 2017 r., na polskiej scenie podatkowej mają nastąpić duże zmiany. Najistotniejsze z nich to powołanie KAS, czyli Krajowej Administracji Skarbowej z własnym organem szkoleniowym, zwanym Krajową Szkołą Skarbowości oraz likwidacja izb skarbowych. Cel, jaki przyświeca reformatorom jest poprawa skuteczności walki z przestępstwami skarbowymi oraz potrzeba lepszego wykorzystania wysoko wykwalifikowanych urzędników izb skarbowych. W ramach realizacji zadań ustawowych KAS będzie mogła wykonywać:

  1. kontrolę i kontrolę uproszczoną,
  2. audyt, postępowanie audytowe i monitorowanie,
  3. urzędowe sprawdzenie,
  4. czynności operacyjno-rozpoznawcze.

KAS, czyli połączone siły urzędów celnych z urzędami kontroli skarbowej, mają otrzymać znacznie większe kompetencje, od tych, w które obecnie są uposażone obie służby oddzielnie. Pojęcie o zakresie kompetencji nowej instytucji daje projektowane uprawnienie kontrolowania całej korespondencji handlowej podatnika oraz prawo zażądania dostarczenia przez podatnika dokumentów handlowych, księgowych i finansowych z nieprzedawnionego okresu, nawet tych o charakterze poufnym. Dodać należy, że chodzi tu o dokumenty papierowe i elektroniczne, wgląd do poczty również elektronicznej oraz żądanie przedłożenia próbek towarów. Prawem wglądu mają być objęte nie tylko dokumenty podlegające kontroli, ale również mające z nią związek, chociaż będące poza jej zakresem. Podatnik na spełnienie żądań urzędników KAS będzie miał zaledwie 3 dni.

Daleko idącą zmianą jest też pomysł umożliwienia urzędnikom KAS zajęcia wierzytelności na rachunku bankowym podatnika przed ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy. Samo podejrzenie urzędników KAS, że kontrolowany jest przestępcą skarbowym w zakresie podatku VAT na kwotę większą niż pięćdziesięciokrotność najniższego wynagrodzenia (obecnie: 92 500 zł), będzie wystarczające do zablokowania rachunku przedsiębiorcy. Zajęcie rachunku będzie możliwe na okres nie dłuższy niż 30 dni roboczych od dnia doręczenia postanowienia. Polska praktyka podatkowa zna przypadki bankructwa małych firm, którym Fiskus, pod rządzami starego prawa, najpierw ściągnął rzekomą należność, a potem nie udowodnił winy.

Likwidacja izb skarbowych, czyli instancji odwoławczej w postępowaniu skarbowym, spowoduje, że kontrola celno-skarbowa będzie kończyła się decyzją, od której nie będzie przysługiwało odwołanie do drugiej instancji. Decyzja będzie jednak zaskarżalna, ale bezpośrednio do sądu administracyjnego.

Ministerstwo Finansów, w uzasadnieniu projektu twierdzi, że „aktualny układ dwóch instancji administracyjnych powoduje w wielu przypadkach podnoszenie zarzutów dotyczących przewlekłości postępowania”. Jednak, zdaniem ekspertów, skutek likwidacji drugiej instancji będzie zgoła odmienny. Przede wszystkim pozbawienie podatników prawa odwołania do izby skarbowej odbierze im potencjalną możliwość wygrania sprawy bez ponoszenia kosztów sądowych. Ponadto, kierowanie wszystkich odwołań bezpośrednio do sądu administracyjnego zwiększy ilość postępowań sądowych. Zmiana ta może być bezpośrednią przyczyną przedłużenia postępowań. Stanowisko ekspertów znajduje poparcie w statystykach. W 2015 roku, w skutek odwołań do izb skarbowych zakończyło się wynikiem pozytywnym dla podatnika 26 % spraw. O tyle mniej spraw trafiło do sądów administracyjnych.

Kwestią wymagającą rozstrzygnięcia jest pytanie, czy planowana zmiana nie narusza art. 78 Konstytucji RP, czyli zasady dwuinstancyjności postępowań. Projekt ustawy o Krajowej Administracji Podatkowej budzi wiele wątpliwości. Pozostaje mieć nadzieję, że ustawodawca nie liczy na to, że koszty sądowe i wymogi proceduralne postępowań przed sądami administracyjnymi skutecznie zniechęcą podatników do podejmowania prób odwołania, skutkiem czego decyzje skarbowe uprawomocnią się, niezależnie od tego, czy urzędnicy KAS będą mieli rację, czy też nie.

 

Powiązane artykuły

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *