Konsekwencje zbyt późnego wystawienia przez organ postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu nadwyżki VAT

Co do zasady, zgodnie z art. 87 ustawy o podatku od towarów i usług, zwrot różnicy podatku naliczonego nad należnym następuje na wniosek podatnika w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia. Organ skarbowy zwraca różnicę podatku na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju lub na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej. Od tej zasady są dwa wyjątki. W szczególnych przypadkach, na wniosek podatnika, złożony wraz z deklaracją podatkową, urząd skarbowy jest obowiązany zwrócić różnicę podatku w terminie 25 dni licząc od dnia złożenia rozliczenia.

Natomiast w przypadku, gdy zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, organ podatkowy może dokonać dodatkowych czynności, mających na celu sprawdzenie wykazanej przez podatnika wysokość zwrotu podatku VAT. W takim przypadku naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach:

  1. czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego prowadzonego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej,
  2. postępowania kontrolnego prowadzonego na podstawie przepisów ustawy o kontroli skarbowej.

Po weryfikacji zwrot następuje wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty.

Przedłużenie terminu wymaga wydania postanowienia, które dla swej ważności, musi zostać podatnikowi skutecznie doręczone. I tu pojawia się problem praktyczny. Organy skarbowe pojęcie skutecznego doręczenia interpretują na swoją korzyść. Ich zdaniem, dla spełnienia obowiązku skutecznego doręczenia wystarczy wystawienie stosownego postanowienia najpóźniej w 25. dniu licząc od dnia złożenia przez podatnika deklaracji z wnioskiem o przyspieszenie zwrotu. Zdaniem sądów takie postępowanie jest bezskuteczne.

Naczelny Sąd Administracyjny, w wyroku z 9 stycznia 2001 r., sygn. akt. III SA 2803/99, zauważył, że obowiązkowi organu odpowiada prawo podatnika do otrzymania zwrotu wykazanej różnicy podatku w czasie określonym we wniosku. W sytuacji, kiedy zasadność zwrotu – zdaniem organu podatkowego – wymaga dodatkowego sprawdzenia, prawo to ulega ograniczeniu, poprzez przedłużenie terminu zwrotu do czasu zakończenia postępowania wyjaśniającego. Urząd skarbowy wydaje w takiej sytuacji postanowienie o przedłużeniu terminu. Zdaniem NSA nie można jednak skutecznie przedłużyć terminu, który już upłynął. Upływ terminu przesądza o obowiązku zwrotu różnicy podatku na rachunek bankowy podatnika, i to niezależnie od tego, czy zasadność zwrotu budziła wątpliwości organu podatkowego czy nie. Podobne stanowisko zajął WSA w Warszawie w wyroku z dnia 27 lutego 2014 r., sygn. akt. III SA/Wa 2642/13. Z orzeczenia tego wynika, że dopiero z chwilą doręczenia postanowienia powstają skutki prawne dotyczące obu stron – organu podatkowego i podatnika. Postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu różnicy podatku dla swej ważności wymaga skutecznego wprowadzenia do obrotu prawnego. Dopiero wtedy jest wiążące tak dla organu, jak i jego adresata. Stanowisko WSA w Warszawie, doprecyzował WSA w Poznaniu, orzekając w wyroku z 10 listopada 2015 r., sygn. akt. I SA/Po 588/15, że brak skutecznego doręczenia (…) postanowienia jest równoznaczny z jego nieistnieniem w obrocie prawnym. Data wydania postanowienia jest tylko informacją, że w danym dniu taki dokument został sporządzony.

Jak więc wynika z jednolitej linii orzecznictwa sądów administracyjnych, błędne jest stanowisko organów podatkowych uznające, że obowiązek skutecznego doręczenia jest spełniony, z chwilą samego wydania postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu. Zdaniem sądów takie postępowanie organów podatkowych jest bezskuteczne.

Powiązane artykuły

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *