Liberalizacja regulacji dotyczących upadłości konsumenckiej. Rosnące zainteresowanie instytucją upadłości konsumenckiej wśród zadłużonych.

Istota upadłości konsumenckiej

Odwołując się do dorobku przedstawicieli piśmiennictwa zakres podmiotów uprawnionych do skorzystania z instytucji upadłości konsumenckiej: Instytucja upadłości konsumenckiej przysługuje jedynie osobom fizycznym, do których nie stosuje się przepisów upadłości przedsiębiorców. Jest to równorzędne ze stworzeniem pierwszej przesłanki upadłości konsumenckiej, a mianowicie posiadanie statusu osoby fizycznej oraz nieposiadanie statusu przedsiębiorcy. Na tle proponowanego brzmienia art. 4911 PrUpNapr nie powinno już budzić wątpliwości, że z upadłości konsumenckiej skorzystać mogą wszystkie osoby fizyczne, wobec których nie prowadzi się postępowania upadłościowego na zasadach ogólnych. Są to zatem, oprócz osób fizycznych nieprowadzących żadnej działalności gospodarczej ani zawodowej, także osoby fizyczne prowadzące gospodarstwo rolne. (zob. Rafał Adamus, Bartosz Groele „Prawo upadłościowe i naprawcze. Komentarz” C.H. Beck 2015).

Niemniej jednak należy na marginesie wskazać, że z instytucji tej mogą skorzystać również osoby, które posiadają zadłużenie związane uprzednio prowadzoną działalnością gospodarczą, jak również zaległości w spłacie zobowiązań typowo konsumenckich. Charakterystycznym tego przykładem będzie sytuacja, w której osoba fizyczna pomimo zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej i upływu znaczącego upływu czasu posiada nadal zobowiązania związane z prowadzoną przed laty działalnością gospodarczą, jak również zobowiązania typowo konsumenckie – w tych przypadkach należy opowiedzieć się za dopuszczeniem możliwości skorzystania z instytucji upadłości konsumenckiej przez takowe osoby.

Pierwotne podejście ustawodawcy do upadłości konsumenckiej – zasłużony nowy start

Przepisy ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (dalej zwana również: p.u.), regulowały do dnia 30 grudnia 2014 r. w sposób dość restrykcyjny przesłanki ogłoszenia upadłości przez osobę fizyczną nie prowadzącą działalności gospodarczej, czego potwierdzeniem jest art. 491 3 p.u., który stanowił, że: Sąd oddala wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli niewypłacalność dłużnika nie powstała wskutek wyjątkowych i niezależnych od niego okoliczności, w szczególności w przypadku gdy dłużnik zaciągnął zobowiązanie będąc niewypłacalnym, albo do rozwiązania stosunku pracy dłużnika doszło z przyczyn leżących po stronie pracownika lub za jego zgodą. Mając na uwadze powyższe należy odwołać się do poszczególnych przesłanek, których zaistnienie skutkowałoby uwzględnieniem na gruncie poprzednio obowiązujących przepisów wniosku osoby fizycznej o ogłoszenie upadłości konsumenckiej.

Analiza przywołanego powyżej przepisu wskazuje, iż w stanie prawnym obowiązującym do 30 grudnia 2014 r. obowiązywała bardzo rygorystyczna regulacja, która pozwalała na ogłoszenie upadłości osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej wyłącznie po łącznym spełnieniu następujących przesłanek: a) niewypłacalności dłużnika, b) niewypłacalności, która powstała na skutek wyjątkowych i niezależnych od dłużnika okoliczności. Zasadność zaprezentowanego powyżej stanowiska jest podzielana przez przedstawicieli piśmiennictwa, którzy podkreślają co następuje: Dłużnik będący osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej, aby móc wszcząć konsumenckie postępowanie upadłościowe musi być: po pierwsze, niewypłacalny, a ponadto jego niewypłacalność musiała powstać na skutek wyjątkowych i niezależnych od niego okoliczności. (por. Katarzyna Michalak „Prawo upadłościowe i naprawcze. Komentarz” Lex 2009). Jednocześnie należy wskazać, iż w pełni uzasadnione jest stanowisko przedstawicieli piśmiennictwa, którzy podnoszą, że ustawodawca w pierwotnym cytowanym powyżej brzmieniu przepisu zdecydował się na wprowadzenie do polskiego systemu prawnego koncepcji upadłości związanej z zasłużonym startem osoby fizycznej ubiegającej się o upadłość – w odróżnieniu od koncepcji fresh start obowiązującej chociażby w Stanach Zjednoczonych i zasadniczo zdecydowanie bardziej liberalnej w stosunku do tej obowiązującej w Rzeczpospolitej Polskiej do 30 grudnia 2014 r.

Kontynuując powyższe rozważania dotyczące przesłanek, których zaistnienie skutkowało dopuszczalnością ogłoszenia upadłości w stosunku do osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej należy zaznaczyć, iż rzeczona osoba wnioskująca o ogłoszenie upadłości konsumenckiej musiała być niewypłacalna. Rozważając sposób definiowania niewypłacalności należy podkreślić, że ustawodawca w art. 11 ust. 1 p.u. określił, iż: Dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. W związku z powyższym podkreślić należy, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, jak i poglądami przedstawicieli doktryny przywołana powyżej przesłanka niewypłacalności mogła zaistnieć w następujących przypadkach: Obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości powstaje już w momencie niezapłacenia jednego czy kliku długów (porównaj: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 czerwca 2014 r. wydany w sprawie o sygn. akt II FSK 1743/12) oraz Dla określenia, czy dłużnik jest niewypłacalny, nieistotne jest, czy nie wykonuje wszystkich zobowiązań pieniężnych czy też tylko niektórych z nich. Nieistotny też jest rozmiar nie wykonywanych przez dłużnika zobowiązań. Nawet nie wykonywanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza jego niewypłacalność w rozumieniu art. 11 (zob. Feliks Zedler „Prawo upadłościowe i naprawcze. Komentarz” Lex 2010). Reasumując należy stwierdzić, że zgodnie z cytowanym powyżej dorobkiem już nie wykonywanie części zobowiązań pieniężnych stanowiło podstawę do złożenia przez osobę fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej wniosku o ogłoszenie upadłości.

Jedynie na marginesie należy zaakcentować, iż przesłanka „niewypłacalności”, podobnie jak pozostałe przesłanki podlegające ocenie przez Sąd oceniający zasadność wniosku o ogłoszenie upadłości osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej zostały znowelizowane stając się jeszcze bardziej liberalnymi przesłankami, a tym samym zbliżając instytucję upadłości konsumenckiej do instytucji fresh start, o czym będzie mowa w dalszej części niniejszej publikacji.

Niezależnie od powyższego należy stwierdzić, iż o kwalifikacji polskiej koncepcji upadłości konsumenckiej, jako modelu zasłużonego startu w istocie zdecydowało ukształtowanie drugiej, a więc pozostałej przesłanki – niewypłacalności, która powstała na skutek wyjątkowych i niezależnych od dłużnika okoliczności – której zaistnienie musi zostać potwierdzone przez sąd powszechny rozpatrujący wniosek o ogłoszenie upadłości tak aby wniosek pochodzący od osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej został uwzględniony. Już na gruncie przywołanego powyżej brzmienia przepisu ukształtowało się stanowisko przedstawicieli piśmiennictwa, którzy w momencie wprowadzenia instytucji upadłości konsumenckiej do polskiego systemu prawnego podkreślali, że: Art. 4913 w sposób istotny zawęża przedmiotową zdolność upadłościową osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej. Przesłanka uzależniająca tę zdolność od wyjątkowych i niezależnych od dłużnika okoliczności jest tyleż nieprecyzyjna, co cenna (zob. Aleksander Jerzy Witosz „Prawo upadłościowe i naprawcze. Komentarz” Lex 2014). Co szczególnie ważne potwierdzeniem zasadności zaprezentowanego powyżej stanowiska, poza poglądami przedstawicieli piśmiennictwa, jak również okolicznościami wskazanymi w dalszej części niniejszego artykułu, są również statystyki dotyczącej liczby ogłaszanych upadłości na gruncie poprzednio obowiązujących, a cytowanych powyżej przepisów, która nie przekraczała w skali całego kraju liczby 4 rocznie.

Zmiana podejścia ustawodawcy do upadłości konsumenckiej – liberalizacja instytucji upadłości konsumenckiej

Przechodząc do określenia aktualnego brzemienia przesłanek, których spełnienie upoważniać będzie do skutecznego złożenia przez osobę fizyczną wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej należy w pierwszej kolejności powtórzyć za przedstawicielami piśmiennictwa: Upadłość konsumencka, pomimo obecnego znacznego zliberalizowania przepisów, nie ma charakteru „otwartego”. Innymi słowy, sąd upadłościowy winien badać tzw. moralność płatniczą dłużnika (porównaj Rafał Adamus, Bartosz Groele „Prawo upadłościowe i naprawcze. Komentarz” C.H. Beck 2015). W związku z powyższym należy odwołać się do aktualnego liberalnego brzmienia przepisów regulujących możliwości skorzystania z instytucji upadłości konsumenckiej wskazując, iż: Sąd oddala wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli dłużnik doprowadził do swojej niewypłacalności lub istotnie zwiększył jej stopień umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa. Podkreślając liberalny charakter przesłanek ogłoszenia upadłości należy wskazać, że interpretując przytoczony przepis rozumiany „a contrario” – sąd powszechny rozpatrujący wniosek o ogłoszenie upadłości obowiązany będzie go uwzględnić w tych wszystkich przypadkach, w których dłużnik nie doprowadził do swojej niewypłacalności (zwiększenia niewypłacalności) umyślnie bądź na skutek działania posiadającego cechy rażącego niedbalstwa. Poczynić również zastrzeżenie, iż przedstawione powyżej zdanie jest prawdziwe z zastrzeżeniem art. 4914 ust. 2-4 ustawy Prawo upadłościowe – o którym będzie mowa w dalszej części niniejszego artykułu.

Odnosząc się do zakresu nowelizacji ustawy Prawo upadłościowe należy podnieść, iż niezależną przesłanką aktualną, czy to na gruncie poprzednio obowiązującej regulacji dotyczącej ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, a dot. upadłości konsumenckiej, czy to na gruncie znowelizowanej ustawy Prawo upadłościowe (nowelizacja instytucji upadłości konsumenckiej, jak również art. 10 – 11 ustawy Prawo upadłościowe) jest niewypłacalność osoby starającej się o ogłoszenie upadłości konsumenckiej. Potwierdzeniem zasadności zaprezentowanego powyżej stanowiska są poglądy przedstawicieli piśmiennictwa, którzy podnoszą: Zgodnie z propozycją noweli art. 11 ust. 1 PrUpNapr „dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych”. Uzupełnieniem powyższego przepisu jest art. 11 ust. 2 PrUpNapr zgodnie z którym, „domniemywa się, że dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące”. Wskazane domniemanie jest domniemaniem wzruszalnym (praesumptio iuris tantum). W uzasadnieniu projektu ustawy podniesiono, że „przyjmuje się, że trzymiesięczne opóźnienie w zapłacie pozwala uznać, że sytuacja dłużnika jest na tyle zła, że w braku dowodu przeciwnego powinno dojść do ogłoszenia upadłości (patrz: red. dr hab. Rafał Adamus, red. Bartosz Groele Ustawa Prawo upadłościowe i naprawcze. Komentarz Legalis 2015). W związku z powyższym należy wskazać, iż okolicznością, która ma kluczowe znaczenie dla oceny dopuszczalności wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej jest istniejący w dacie wnioskowania stan niewypłacalności, który nie może być rozumiany jako „przejściowa trudność” w regulowaniu zobowiązań pieniężnych, co jest tym bardziej istotne, iż część przedstawicieli piśmiennictwa stoi na stanowisku, że wobec znacznego zliberalizowania przesłanek ogłoszenia upadłości konsumenckiej z powodów politycznych, istotną rolę będzie odrywać tu sądownictwo powszechne kładące znaczący nacisk na zachowanie równowagi pomiędzy interesami dłużników, a interesami wierzycieli. Argumenty przedstawiane powyżej są uzasadnione następującymi okolicznościami: Tymczasem na płaszczyźnie formalnej, w której wierzyciele nie maj ą ani możliwości złożenia własnego wniosku (art. 491 2 ust. 3 prawa upadłościowego i naprawczego, tak by przerwać postępujący proces zadłużania się osoby fizycznej, ani nie są uprawnieni do zaskarżenia postanowienia ogłaszającego upad ł ość 3 (art. 54 ust. 1 p.u.n.) taka jednostronność postępowania jest wyraźnie widoczna (patrz Aleksander Jerzy Witosz „Przesłanki ogłoszenia upadłości konsumenckiej” Przegląd Prawa Handlowego 2015/2/24-32).

Kontynuując powyższe rozważania należy przejść do pozostałych przesłanek podlegających badaniu w przypadku złożenia przez osobę zadłużoną wniosku o ogłoszenie upadłości, a tym samym spełnienia przesłanki niewypłacalności wnioskodawcy. Przedstawiciele piśmiennictwa podkreślają, iż sąd do którego zostanie złożony wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej będzie upoważniony do oddalenia wniosku w sytuacji, w której dłużnik: Upadłość konsumencka jest wykluczona, jeżeli dłużnik: 1) doprowadził do swojej niewypłacalności umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa, lub (alternatywa zwykła); 2) istotnie zwiększył stopień swojej niewypłacalności umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa (patrz red. dr hab. Rafał Adamus, red. Bartosz Groele Ustawa Prawo upadłościowe i naprawcze. Komentarz” Legalis 2015). Co szczególnie ważne proste porównanie przesłanek ogłoszenia upadłości konsumenckiej analizowanych w pierwszej części niniejszego artykułu z przesłankami opisanymi powyżej daje podstawy do stwierdzenia, że w zakresie przedmiotowej instytucji dokonała się znacząca liberalizacja nie tylko dostrzegana przez przedstawicieli piśmiennictwa, ale równie często poddawana krytyce, co zdaje się potwierdzać następujące stanowisko: Niewątpliwie tworzenie praktycznie martwych przepisów, w których postępowanie upadłościowe w stosunku do osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej pozostaje konstrukcją stosowaną tylko w drodze wyjątku, jest błędem. Jednak liberalizacja przesłanek upadłości konsumenckiej nie może prowadzić do naruszenia słusznych interesów wierzycieli i nie powinna przyjąć charakteru postępowania w pełni jednostronnego, w całości przesuwaj ąc ciężar ekonomiczny niewypłacalności dłużnika na wierzycieli (patrz: Aleksander Jerzy Witosz „Przesłanki ogłoszenia upadłości konsumenckiej Przegląd Prawa Handlowego 2015/2/24-32).

Jak zostało podkreślone powyżej w tych wszystkich przypadkach, w których działania dłużnika cechować się będzie umyślnym działaniem, bądź ocenianym jako rażące niedbalstwo w skutek czego powstanie po stronie dłużnika wnioskującego o ogłoszenie upadłości konsumenckiej stan niewypłacalności, bądź w przypadku, w którym na skutek czynności ocenianych, jako umyślne, bądź rażące niedbałe ów stan ulegnie powiększeniu to bezsprzecznie w tych wszystkich przypadkach sąd powszechny rozpatrujący wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej winien takowy wniosek oddalić. Dość jaskrawym i dającym wiele do zrozumienia przykładem praktycznym, który winien skutkować oddaleniem wniosku o ogłoszenie upadłości jest następująca sytuacja: Wydaje się jednak, że i sytuacja, w której dłużnik pomimo uzyskania środków wystarczających dla spłaty zadłużenia umyślnie lub przy rażącym niedbalstwie przeznacza je na inne cele (przedłuża czas zwłoki), stanowi podstawę oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości (porównaj Aleksander Jerzy Witosz „Przesłanki ogłoszenia upadłości konsumenckiej” Przegląd Prawa Handlowego 2015/2/24-32). Niemniej jednak poza przykładami praktycznymi warto odnieść się w dalszej części niniejszego artykułu do sposobu intepretowania przedmiotowej przesłanki, jaka dokonywana jest przez przedstawicieli piśmiennictwa.

I tak wina umyślna jest rozumiana w piśmiennictwie, jako: Umyślność działania (wina umyślna) ma miejsce wówczas, gdy dana osoba działa w świadomym zamiarze, tj. chce dokonania naruszenia (dolus directus) albo przewidując taką możliwość, godzi się na nią (dolus eventualis). Formą winy nieumyślnej jest niedbalstwo. Dana osoba nie ma w takiej sytuacji wyobrażenia co do skutku braku swojego powinnego działania mimo, że mogła i powinna była je mieć. Dokonywana jest też gradacja niedbalstwa na zwykłe i rażące. Problematyka ta wiąże się z zagadnieniem elementu subiektywnego winy. Niemniej z punktu widzenia komentowanego przepisu – w kontekście podstaw ogłoszenia upadłości – znaczenie ma wina umyślna i rażące niedbalstwo (patrz red. dr hab. Rafał Adamus, red. Bartosz Groele Ustawa Prawo upadłościowe i naprawcze. Komentarz” Legalis 2015). Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić w sposób jednoznaczny, że w tych wszystkich przypadkach, w których sąd powszechny rozpatrujący wniosek o ogłoszenie upadłości nie dojdzie do wniosku, iż wnioskodawca wprowadził się w stan niewypłacalności lub ów stan powiększył w sposób umyślnego działania, bądź rażącego niedbalstwa to w tym przypadku co do zasady obowiązany będzie do ogłoszenia upadłości konsumenckiej wnioskodawcy.

Niezależnie od powyższego należy odwołać się do przesłanek negatywnych, których zaistnienie skutkować może oddaleniem wniosku o ogłoszenie upadłości, które może nastąpić pomimo zaistnienia w konkretnym przypadku pozytywnych przesłanek, o których mowa powyżej. Pierwszą z przesłanek negatywnych wprowadzonych przez ustawodawcę jest fakt, iż w okresie 10 lat przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości w stosunku do wnioskodawcy było prowadzone (zostało umorzone z innych przyczyn niż wniosek dłużnika) postępowanie  w oparciu o regulacje wynikające z cytowanej powyżej ustawy. Zaznaczyć jednak, iż przedstawiciele piśmiennictwa w zakresie opisanej powyżej przesłanki wskazują, że 10 letni okres karencji dotyczy wyłącznie postępowań z zakresu upadłości konsumenckiej, czego potwierdzeniem jest chociażby zaprezentowane poniżej stanowisko: Normy art. 491 4 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 p.u.n. wprowadzają podstawę oddalenia wniosku konsumenta jako sankcję za niepoprawny przebieg poprzedniej upadłości konsumenckiej. Zarówno umorzenie postępowania, jak i uchylenie planu spłaty wierzycieli w przeciągu poprzedzających 10 lat stanowią przesłankę negatywną ponownego ogłoszenia upadłości. Powinno to przy tym dotyczyć nie tylko postępowań prowadzonych na podstawie nowych przepisów, lecz tak że per analogiam postępowań prowadzonych na podstawie uprzedniej regulacji, jakkolwiek nie było tych przypadków dużo (patrz Aleksander Jerzy Witosz „Przesłanki ogłoszenia upadłości konsumenckiej” Przegląd Prawa Handlowego 2015/2/24-32).

Należy również podkreślić, iż dalszymi przesłankami oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości są następujące przypadki, jeżeli w okresie 10 lat przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości:

  1. ustalony dla dłużnika plan spłaty wierzytelności został uchylony, chociażby na skutek nie wykonywania przez dłużnika obowiązków na niego nałożonych,
  2. dłużnik mając obowiązek, wbrew przepisom nie złożył w terminie wniosku o ogłoszenie upadłości,
  3. czynność prawna dłużnika została prawomocnie uznana za dokonaną z pokrzywdzeniem wierzycieli,
  4. dane podane przez dłużnika we wniosku lub załącznikach są niezgodne z prawdą lub niezupełne,

Odnosząc się pokrótce do przesłanki związanej z pokrzywdzeniem wierzycieli należy podkreślić, iż dla zaistnienia owej przesłanki bez znaczenia pozostaje, czy powództwo ze skargi pauliańskiej zostało skierowane przeciwko dłużnikowi, czy osobie trzeciej. Niemniej jednak należy podkreślić, że w przypadkach opisanych powyżej przesłanek negatywnych postępowanie upadłościowe będzie mogło zostać przeprowadzone w stosunku do takowego dłużnika w sytuacji, w której za jego przeprowadzeniem przemawiają względy słuszności, bądź względy humanitarne. Prawidłowość zaprezentowanej powyżej uwagi nie budzi jakichkolwiek wątpliwości wśród przedstawicieli piśmiennictwa, czego potwierdzeniem jest następujące stanowisko: W przypadku wszystkich omówionych powyżej przesłanek negatywnych będących podstawą oddalenia wniosku konsumenta ogłoszenie upadłości może jednak nastąpić, gdy jest uzasadnione zasadami słuszności lub względami humanitarnymi (przesłanki pozytywne). O ile pierwsza konstrukcja, stanowiąc niewątpliwe nawiązanie do zasad współżycia społecznego, ma długą tradycję i z pewności ą jest przydatna dla nadania upadłości konsumenckiej potrzebnej elastyczności, o tyle względy humanitarne rodzą wiele zastrzeżeń i wątpliwości (zob. Aleksander Jerzy Witosz „Przesłanki ogłoszenia upadłości konsumenckiej” Przegląd Prawa Handlowego 2015/2/24-32). Niemniej jednak należy wskazać, że owe względy humanitarne winny być interpretowane przez pryzmat przepisów ustawy zasadniczej, stąd te wszystkie przypadki, w których odmowa ogłoszenia upadłości, a tym samym istnienie stanu niewypłacalności dłużnika skutkowałoby naruszeniem przyrodzonej każdemu człowiekowi godności, stąd tego rodzaju przypadek powinien być utożsamiany, jako przemawiający za ogłoszeniem upadłości konsumenckiej właśnie ze względów humanitarnych.

Upadłość konsumencka po zmianach – podsumowanie

 Analiza znowelizowanych przepisów dotyczących upadłości konsumenckiej wskazuje, że ustawodawca naprawił swój błąd, który polegał na wprowadzeniu pierwotnie przesłanek dość radykalnie ograniczających możliwość skorzystania z przedmiotowej instytucji. Aktualnie po zmianach instytucja ta jest zdecydowanie bardziej dostępna dla niewypłacalnych dłużników, a tym samym ustawodawca zdecydował się na jej zbliżenie do amerykańskiej koncepcji fresh start, czego potwierdzeniem jest dalsze brzmienie przepisów ustawowych, które pozwalają po ogłoszeniu upadłości konsumenckiej w kolejności poniżej określonej na:

  1. sprzedaż lokalu stanowiącego własność niewypłacalnego dłużnika, wraz z przekazaniem mu kwoty stanowiącej równowartość od 12 do 24 stawek miesięcznych czynszu najmu właśnie na zapewnienie możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych upadłego,
  2. sporządzany plan spłaty wierzycieli gdy istnieje majątek możliwy do sprzedaży, a w przypadkach w których brak jest majątku sporządzany jest plan spłaty wierzycieli – przepisy w tym względzie przewidują okres spłat wierzycieli w okresie do 36 miesięcy – część zobowiązań pozostała po dokonaniu spłaty jest umarzana,
  3. w dalszej kolejności umarzane są zobowiązania bez sporządzania planu spłaty jeżeli analiza sytuacji dłużnika doprowadza sąd powszechny do przekonania, że jakiekolwiek spłaty z jego strony są niemożliwe.

 

Powiązane artykuły

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *