Ministerialna interpretacja klauzuli in dubio pro tributario

 

Głośna w polskim prawie podatkowym zasada in dubio pro tributario, doczekała się interpretacji ogólnej jeszcze przed jej wejściem w życie. Główny problem ze słuszną skądinąd zasadą, dotyczy tego, że ustawodawca ograniczył wątpliwości do zakresu prawnych, pomijając faktyczne (pisaliśmy na ten temat w artykule: Wątpliwości należy rozstrzygać na korzyść podatnika In dubio pro tributario – wiele hałasu o nic?).

Minister Finansów w dniu 29.12.2015 roku wydał w sprawie klauzuli interpretację ogólną nr PK4.8022.44.2015. Z interpretacji wynika, że chociaż wyrażona w art. 2a Ordynacji podatkowej zasada in dubio pro tributario dotyczy tylko wątpliwości co do treści przepisów prawa, a nie wątpliwości co do stanu faktycznego, to z przepisu tego nie można jednak wyprowadzać twierdzenia, że w zakresie usuwania wątpliwości dotyczących stanu faktycznego obowiązuje norma odwrotna.

Minister w swojej interpretacji starał się uspokoić nastroje twierdzeniem, że „rozstrzyganie” czyli działanie organów kontrolnych powinno zapewnić taki stopień wnikliwości badania stanu faktycznego, który doprowadzi do ustalenia, jakie fakty w sprawie miały miejsce, a jakie nie zaistniały. Jednocześnie minister wyjaśnił, że stosowanie klauzuli in dubio pro tributario będzie miało miejsce w przypadku rozbieżności poglądów między podatnikiem a organem co do tego, czy w sprawie zaistniały niedające się usunąć wątpliwości interpretacyjne. Stosowanie klauzuli odbywać się będzie na dwa sposoby. Po pierwsze z urzędu, czyli organ będzie zmuszony kierować się tą zasadą, po drugie na żądanie podatnika.

Pojęcie „na korzyść podatnika” w interpretacji ministerialnej zostało zdefiniowane jako optymalne dla podatnika rozwiązanie prawne wybrane spośród tych, które zarysowały się w trakcie wykładni przepisu. To, które rozwiązanie jest korzystniejsze dla podatnika, wskazywać będzie sam podatnik np. dokonując rozliczenia w treści deklaracji podatkowej albo prezentując swoje stanowisko w tym zakresie w toku postępowania podatkowego.

Organ, który będzie prezentował inne stanowisko niż podatnik, będzie musiał swoje zdanie uzasadnić. W tym celu nie wystarczy samo przedstawienie argumentacji prowadzącej do wydanego rozstrzygnięcia. Organ broniąc swojego stanowiska będzie musiał wykazać, że podatnik, wysuwając inną argumentację i stawiając tezę o istnieniu niedających się usunąć wątpliwości, nie ma racji, gdyż np. powoływał nieadekwatne do stanu faktycznego przepisy, przyjmował błędne założenia interpretacyjne, mylił się w rozumowaniu. Uzasadnieniem będzie też wykazanie, że argumentacja podatnika była na tyle słaba w zestawieniu z argumentacją przeciwną, że nie można było uznać istnienia niedających się usunąć wątpliwości. Takiego uzasadniania stanowiska wymaga wyrażona w art. 124 Ordynacji podatkowej zasada nakazująca organom podatkowym wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy w celu doprowadzenia do wykonania przez strony decyzji bez stosowania środków przymusu. Warto dodać, że sąd administracyjny, badając wskutek odwołania podatnika legalność działania organów podatkowych, będzie mógł uchylić decyzję np. w sytuacji, gdy organ podatkowy nie zastosował zasady in dubio pro tributario, a – zdaniem sądu – istniały ku temu ustawowe przesłanki.

Powiązane artykuły

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *