Odpowiedzialność za firmanctwo – oficjalna interpretacja sądów administracyjnych

Definicję firmanctwa znaleźć można w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 12 grudnia 2007 r. w sprawie sygn. akt I SA/Lu 429/07. Z wyroku tego wynika, że „z firmanctwem mamy do czynienia, gdy zostanie wykazane, że podmiot, który użycza swojego imienia i nazwiska lub firmy działał świadomie godząc się na to”.

Natomiast zasady odpowiedzialności za firmanctwo, wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 stycznia 2016 r. sygn. akt. II FSK 3038-3039/13, utrzymującym w mocy orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 czerwca 2013 r., sygn. akt. I SA/Łd 198-199/13. NSA orzekł, że firmant (firmujący), czyli osoba prawna lub fizyczna prowadząca dla pozoru działalność gospodarczą według niższych stawek podatkowych, który udostępnia swą firmę firmowanemu, czyli osobie prowadzącej rzeczywistą działalność gospodarczą, lecz opodatkowaną według wyższych stawek podatkowych, nie jest podatnikiem w rozumieniu art. 7 § 1 Ordynacji podatkowej.

Z omawianego wyroku NSA wynika, że firmant (firmujący), niebędący podatnikiem, nie podlega obowiązkowi podatkowemu. Z sankcjami ze strony fiskusa, w przypadku wykrycia i zarzutu firmanctwa, musi liczyć się zatem firmowany. To jego, jako podatnika, obciążają zobowiązania podatkowe. NSA nie dopatrzył się w prawie podatkowym w tym zakresie żadnych wyjątków.

Jako przykład, można podać stan faktyczny omawianej sprawy sygn. akt. II FSK 3038-3039/13. Firmująca zarejestrowała działalność, w ramach której rzekomo prowadziła handel. W rzeczywistości jednak, sprzedażą zajmowała się firmowana. Przedsięwzięcie miało na celu umożliwienie korzystniejszego rozliczenia podatkowego i zostało zorganizowane, gdy firmowana utraciła prawo do opodatkowania przychodów ryczałtem ewidencjonowanym. Organ kontroli skarbowej dopatrzył się w przedsięwzięciu firmanctwa i wydał decyzje wymiarowe wobec obu pań za lata działalności.

Analizując powyższe orzeczenie, łatwo zauważyć, że kluczowym dla rozstrzygnięcia zasad odpowiedzialności za firmanctwo jest ustalenie, kto w danym stosunku prawnym jest podatnikiem. Prawo dopuszcza wydanie decyzji wymiarowych określających wysokość zobowiązania podatkowego jedynie w stosunku do podatnika. Rozstrzygając zaistniały spór, NSA wyraził pogląd, że fiskus uznając kogoś za firmanta, nie może stawiać znaku równości między nim a podatnikiem. W analizowanej sprawie, podatnikiem była firmowana (faktycznie prowadziła działalność) a nie firmantka. Tylko firmowana mogła zatem być adresatką decyzji wymiarowej. NSA wypowiedział się również w sprawie ogólnej zasady odpowiedzialności. Sąd podkreślił, że firmantka nie uniknie odpowiedzialności, ale odpowie za dług podatkowy jako osoba trzecia. Będzie to jednak miało miejsce wtedy, gdy podatnik długu nie zapłaci. Takie stanowisko, sąd oparł na przepisie art. 113 Ordynacji podatkowej, z którego wynika, że osoba firmująca ponosi solidarną odpowiedzialność z podatnikiem całym swoim majątkiem za zaległości podatkowe powstałe podczas prowadzenia tej działalności.

Powiązane artykuły

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *