Prewspółczynnik – kolejne zmiany w VAT już od stycznia 2016 roku.

Niezwykle istotną zmianą w przepisach, obowiązującą od 1 stycznia 2016 r., jest wprowadzenie do ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 z późn. zm.) przepisu art. 86 ust. 2a. Przepis ten kreuje całkiem nową zasadę proporcjonalnego obliczania podatku VAT od zakupów mieszanych (wykorzystanych w działalności gospodarczej i poza nią).

Ustawa definiuje zmianę jako sposób określenia proporcji i nakazuje, aby w przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych (…), gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego, obliczać zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej [sposobem określenia proporcji]. Art. 86 ust. 2a ustawy o VAT będzie miał zastosowanie w przypadku zakupów wykorzystywanych zarówno do celów działalności gospodarczej podlegającej VAT (opodatkowanej i zwolnionej), jak i do celów innych niż działalność gospodarcza. Dotyczyć więc będzie podatników VAT uzyskujących przychody z działalności gospodarczej i jednocześnie spoza niej. Pod pojęciem cele inne niż działalność gospodarcza ustawa rozumie sferę działalności danego podmiotu niebędącą działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 i 3 ustawy o VAT.

W praktyce oznacza to konieczność wykazania przez podatnika, jaką część podatku stanowi podatek naliczony od działalności zwolnionej, opodatkowanej oraz znajdującej się poza zakresem podatku VAT. Obowiązek ten będzie istniał już na etapie składania bieżących deklaracji podatkowych.

Warto zauważyć, że w marcu 2008 r., Trybunał Sprawiedliwości UE (sprawa C-437/06 Securenta) orzekł, że sposób ustalenia proporcji, dającej podstawę do odliczenia VAT przy działalności mieszanej nie został określony w Dyrektywie VAT i poszczególne państwa członkowskie mogą określić go same. W Polsce, w dniu 24.10.2011 r., NSA podjął uchwałę (sygn. akt I FPS 9/10), z której wynika, że transakcje niepodlegające opodatkowaniu nie powinny być uwzględniane przy kalkulacji proporcji sprzedaży z art. 90 ustawy o VAT. Transakcje takie nie powinny jednak ograniczać prawa do odliczenia podatku VAT od zakupów wykorzystywanych w działalności mieszanej. Zdaniem NSA brak regulacji ustawowej powodował, że przychody spoza działalności gospodarczej nie miały wpływu na obliczenie współczynnika VAT. Ta interpretacja sprawiała, że w analizowanej sytuacji podatnik mógł odliczyć całą kwotę VAT naliczonego przy zakupach.

Nowelizacja ustawy o VAT sprawi, że od stycznia 2016 r. podatnik, który nie będzie mógł wykazać, że zakup służy wyłącznie do działalności gospodarczej, przy obliczeniu wartości VAT naliczonego do odliczenia będzie musiał zastosować prewspółczynnik. Dodatkowo, ustawodawca wymaga, aby prewspółczynnik odpowiadał w jak najwyższym stopniu specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć. W tym celu, przy obliczaniu prewspółczynnika podatnicy będą mogli kierować się kryteriami opartymi na danych za poprzedni rok podatkowy dotyczącymi:

  1. średniorocznej liczby osób wykonujących wyłącznie prace związane z działalnością gospodarczą w ogólnej średniorocznej liczbie osób,
  2. średniorocznej liczby godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością gospodarczą w ogólnej średniorocznej liczbie godzin roboczych,
  3. rocznego obrotu z działalności gospodarczej w rocznym obrocie podatnika z działalności gospodarczej powiększonym o otrzymane przychody z innej działalności, (w tym dotacje, subwencje itp.),
  4. średniorocznej powierzchni wykorzystywanej do działalności gospodarczej w ogólnej średniorocznej powierzchni wykorzystywanej do działalności gospodarczej i poza tą działalnością.

 

W tym miejscu należy zapytać o relację pomiędzy normami nowego art. 86 ust. 2a oraz funkcjonującego już w ustawie o VAT art. 90. Ten ostatni zobowiązuje podatników do obliczania proporcji gdy przypisanie zakupów w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe. Prewspółczynik, zwany również preproporcją (art. 86 ust. 2a) będzie stanowił niejako wstępną selekcję, preludium do obliczenia proporcji właściwej na gruncie art. 90 ustawy o VAT.

 

Powiązane artykuły

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *