Użycie prywatne a służbowe – nowe wytyczne podatkowe

Zasada wstępnej proporcji budzi tak wiele pytań i wątpliwości, że Ministerstwo Finansów zdecydowało się wydać broszurę informacyjną, określającą sposoby odliczania podatku od towarów i usług przez podatników prowadzących działalność o tzw. charakterze mieszanym. Autorzy broszury wyjaśnili zasady rozliczania podatku VAT w przypadkach, w których nie jest możliwe bezpośrednie przyporządkowanie nabytych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika.

Z art. 86 ust. 1, 8 i 9 ustawy o podatku od towarów i usług wynika zasada ogólna, że podatnik ma prawo do odliczenia podatku naliczonego od dokonywanych zakupów towarów i usług tylko i wyłącznie w takim zakresie, w jakim zakupy te są wykorzystywane do wykonywania:

  1. czynności opodatkowanych,
  2. czynności dokonanych poza terytorium kraju, jeżeli podatek naliczony mógłby być odliczony, gdyby czynności te były wykonywane na terytorium kraju (a podatnik posiada dokumenty, z których wynika związek odliczonego podatku z tymi czynnościami),
  3. czynności zwolnionych od podatku na podstawie wskazanych w ustawie przepisów.

Regulacje ustawowe skutkują w praktyce tym, że odliczenie naliczonego podatku VAT musi zostać poprzedzone bezpośrednim przyporządkowaniem dokonanych zakupów do czynności dających prawo do odliczenia. Jeśli nie jest to możliwe, ponieważ podatnik świadczy jeszcze inne czynności, ma on prawo do odliczenia jedynie tej kwoty podatku naliczonego, którą można proporcjonalnie przypisać czynnościom dającym prawo do odliczenia.

 Obowiązku stosowania wstępnej proporcji, nie mają ci podatnicy, którzy wykonują czynności jedynie w ramach działalności gospodarczej, a także czynności z nimi zrównane. Za czynności zrównane z czynnościami wykonywanymi w ramach działalności gospodarczej uznaje się np. nieodpłatną dostawę towarów lub nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste w określonych w ustawie przypadkach. I tu się pojawia problem.

Szerzej o zasadzie wstępnej proporcji, pisaliśmy w grudniu 2015 roku, w artykule Prewspółczynnik – kolejne zmiany w VAT już od stycznia 2016 roku. Teraz, przyjrzymy się przypadkowi, gdy majątek firmowy jest wykorzystywany na potrzeby prywatne. Ministerstwo Finansów, na podstawie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2 ustawy o VAT, wyroku TSUE w sprawie C-515/07 (pkt. 38), opinii Rzecznika Generalnego w sprawie C-515/07 (pkt. 55), oraz wyroku TSUE w sprawie C-124/12 (pkt. 34) cele osobiste zdefiniowało jako prywatne potrzeby podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia oraz innych osób będących osobami trzecimi wobec podatnika lub przez jego pracowników. Chociaż czynności te z definicji nie mają związku z działalnością gospodarczą, to w przypadkach określonych w art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2 ustawy o VAT, skutkują obowiązkiem vatowskim.

Z wyjaśnień Ministerstwa Finansów wynika, że przy zakupach inwestycyjnych składników majątku firmowego z przeznaczeniem na cele prywatne, wstępnej proporcji stosować nie trzeba. Jednak czynności prywatne na majątku firmowym należy już opodatkować podatkiem VAT i podatek ten zapłacić. W broszurze zostało wprost napisane, że prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego związanego z użytkiem prywatnym sprzętu (np. kopiarki) będzie skutkowało obowiązkiem każdorazowego opodatkowania użycia sprzętu do celów prywatnych.

Z ministerialnej broszury można więc wyprowadzić wniosek, że każda firma, która pozwala pracownikom używać służbowego sprzętu do celów prywatnych, powinna czynności te opodatkować i zapłacić podatek VAT. Bez znaczenia jest przy tym, w jakiej proporcji zostały rozliczone zakupy tego sprzętu.

Ta, jakże rygorystyczna zasada, zdaniem specjalistów jest niemożliwa do wykonania. Obowiązek podatkowania każdorazowego prywatnego użycia, zgodnie z oczekiwaniem Ministerstwa Finansów, zmusza wszystkie przedsiębiorstwa do prowadzenia szeregu skomplikowanych obliczeń. Ponadto, chociaż broszura podaje przykłady wzorów matematycznych na obliczenie podatku, to nie wyjaśnia, w jaki sposób należy wyliczyć wartość jednorazowego prywatnego użycia, ani tego w jaki sposób pracodawca miałby dzielić i ewidencjonować czynności pracowników na prywatne i zawodowe w codzienności przedsiębiorstwa.

Powiązane artykuły

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *