Sąd potwierdził: Fiskus nie może stosować prawa wstecz

Sąd, kolejny raz zakazał fiskusowi stosowania prawa wstecz. Uniwersalna zasada określająca zakaz retroaktywności prawa, wyrażona łacińską paremią lex retro non agit, wydaje się nie być aż tak oczywistą, jak powinna, skoro sądy administracyjne muszą nadal o niej przypominać. Ostatnio miało to miejsce w dniu 1 czerwca 2016 r., w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (sygn. akt. III SA/Gl 2482/15), mocą którego częściowo została uchylona interpretacja indywidualna Ministra Finansów z dnia 27 sierpnia 2015 r. (nr IBPP3/4512- 472/15/UH). Podstawą wyrokowania było pytanie skierowane przez skarżącą gminę do fiskusa o wyjaśnienie zasad rozliczenia wydatków mieszanych dokonywanych w korektach deklaracji za lata 2011–2015. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, do zakupów mieszanych dokonywanych w latach wcześniejszych, ale rozliczanych w korektach, gmina powinna stosować przepisy dotyczące tzw. prewspółczynnika, czyli zasady obowiązujące od 1 stycznia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił interpretację w tej właśnie części.

Z uzasadnienia wyroku WSA w Gliwicach wynika, że spór dotyczył prawa skarżącej do częściowego odliczenia podatku naliczonego w odniesieniu do wydatków mieszanych w oparciu o proporcję sprzedaży, o której mowa w art. 90 ust. 3 ustawy o VAT. Sąd odnotował, że to zagadnienie prawne było już wielokrotnie rozstrzygane przez sądy administracyjne. W sprawie wypowiedziały się m. in.: WSA we Wrocławiu w dniu 16 czerwca 2015 r. (sygn. I SA/Wr 907/15), WSA w Rzeszowie w dniu 24 marca 2015 r. (sygn. I SA/Rz 207/15), WSA w Szczecinie w dniu 19 marca 2015 r. (sygn. I SA/Sz 167/15), WSA w Opolu w dniu 29 kwietnia 2015 r. (sygn. I SA/Op 154/15). WSA w Gliwicach, w wyroku z dnia 1 czerwca 2016 r. podniósł, że wydane w powołanych sprawach rozstrzygnięcia prezentują korzystną dla podatników linię orzeczniczą, w myśl której, w przypadku wydatków mieszanych, podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego w wysokości wynikającej z zastosowania art. 90 ust. 3 u.p.t.u., ponieważ w aktualnie obowiązującym stanie prawnym ustawa o podatku od towarów i usług nie przewiduje zastosowania jakichkolwiek dodatkowych proporcji lub kluczy podziału.

WSA w Gliwicach, argumentując swoje stanowisko, przypomniał uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 października 2011 r. (sygn. akt. I FPS 9/10), w której NSA zwrócił uwagę, że w ustawie o podatku od towarów i usług, w dacie podejmowania uchwały, nie ma unormowania dotyczącego proporcji. Na tej podstawie WSA w Gliwicach wyraził stanowisko sprowadzające się w istocie do przyznania podatnikowi prawa do pełnego odliczenia podatku od towarów i usług od wydatków związanych z czynnościami opodatkowanymi oraz z czynnościami niepodlegającymi podatkowi, a których nie da się jednoznacznie przypisać do jednej z kategorii tych czynności. Tym samym sąd orzekający zajął stanowisko, że konieczność zastosowania przepisów obowiązujących od 2016 r. do wcześniejszych okresów rozliczeniowych, czyli nakazująca stosowanie prewspółczynnika, naruszałaby zakaz retroaktywności prawa.

WSA w Gliwicach przypomniał również o wyroku NSA z dnia 22 lutego 2013 r. (sygn. akt I FSK 384/12), z którego wynika, że jeżeli przepisy ustawy o VAT nie zawierają [w dacie orzekania] innej metody ustalania proporcji niż ta wskazana w art. 90 ust. 2 ustawy o VAT, to w świetle regulacji ustawowych w tym w szczególności art. 90 ust. 3 ustawy o VAT, niedopuszczalne jest stosowanie innych metod obliczania proporcji niż wynikające z tych przepisów. Brak regulacji ustawowej nie może działać na niekorzyść podatnika, a tak byłoby w przypadku konieczności stosowania w miejsce luki innych przepisów (np. unijnych).

Powiązane artykuły

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *