Zmiany dostosowawcze, czyli porządki w Ordynacji podatkowej

Polski ustawodawca w styczniu 2016 roku uporządkował przepisy dotyczące kontroli podatkowych, poprzez wprowadzenie do Ordynacji podatkowej, tzw. zmian dostosowawczych. Ich istotą jest redefinicja używanych pojęć.

I tak „osoba wskazywana przez kontrolowanego jako reprezentanta w trakcie kontroli w czasie jego nieobecności” została zastąpiona instytucją „pełnomocnika na wypadek nieobecności” (art. 284 § 1 o.p.), którego kontrolowany ma obowiązek ustanowić w przypadku braku pełnomocnika szczególnego bądź ogólnego. Szerzej opisaliśmy ten temat w artykule Nowe zasady udzielania pełnomocnictw do spraw należących do właściwości organów podatkowych lub organów kontroli skarbowej, z tego powodu nie będziemy powtarzać tematu w tym miejscu.

Z pełnomocnikiem na wypadek nieobecności wiąże się obowiązek zawiadamiania o zmianie adresu zamieszkania. Ten temat był już omawiany na naszych łamach, stąd przypomnimy tylko, że do końca 2015 roku niepoinformowanie organu podatkowego o zmianie swojego adresu dokonanej w ciągu sześciu miesięcy od dnia zakończenia kontroli podatkowej, wywoływało skutek w postaci domniemania doręczenia pod adresem, pod który doręczono protokół kontroli. Od stycznia 2016 r., na mocy przepisu art. 291b o.p. domniemanie doręczenia postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego dotyczy ogólnie rozumianego „adresu dotychczasowego”.

Porządkowy charakter ma również określenie pojęciem „reprezentant kontrolowanego” osób upoważnionych do reprezentowania kontrolowanego lub prowadzenia jego spraw, gdy kontrolowanym jest osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej. Pojęcie „reprezentant kontrolowanego” obejmuje obecnie członka zarządu, wspólnika, albo inną osobę wyznaczoną (zmieniony art. 284 § 2 o.p.). Precyzyjna definicja pojęcia reprezentanta kontrolowanego ma duże znaczenie ze względu na nową treść art. 285 § 1 i 3 o.p., nakazującego prowadzenie czynności kontrolnych w obecności kontrolowanego, reprezentanta kontrolowanego lub pełnomocnika. Wyjątkiem w tym zakresie jest rezygnacja przez kontrolowanego z prawa uczestniczenia w czynnościach kontrolnych.

Z reprezentacją wiąże się zmiana w zakresie dotychczasowego pojęcia „zagranicznego zakładu”, rozumianego jako osoba fizyczna lub prawna niemająca miejsca zamieszkania albo siedziby w Polsce. Na mocy nowego art. 284 § 2a o.p., w przypadku kontroli zakładu podmiotu zagranicznego, upoważnienie doręcza się oraz okazuje się legitymację służbową osobie faktycznie kierującej, nadzorującej lub reprezentującej działalność prowadzoną na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Duże zaskoczenie może spotkać przedsiębiorców w okresie zawieszenia działalności. Celem zwiększenia efektywności, kontrole dotyczące potwierdzenia zachowania warunków zawieszenia działalności gospodarczej odbywać się będą bez awizowania. Uzasadnieniem zmiany jest wątpliwa efektywność awizowanej kontroli, gdyż podmiot prowadzący działalność gospodarczą mimo jej zawieszenia po otrzymaniu zawiadomienia, o zamiarze wszczęcia kontroli, zyskuje czas na przygotowanie się (usuniecie wszelkich znamion prowadzenia działalności).

 Za słuszną należy uznać zmianę w zakresie akt postępowania (zmieniony art. 290 § 6 o.p.) Chociaż protokół będzie sporządzany tak jak dotychczas, w dwóch egzemplarzach, to jeden z tych egzemplarzy bez załączników kontrolujący doręczy kontrolowanemu. Nie będą załączane przedłożone przez kontrolowanego kserokopie, odpisy i wydruki z akt, ksiąg oraz innych dokumentów i tak podlegające zwrotowi kontrolowanemu przez kontrolującego. Żeby było lega artis kontrolujący powinien jednak uczynić wzmiankę o zwróconych dokumentach w protokole kontroli.

Kierując się interesem podatnika, uporządkowane zostały zasady właściwości organu podatkowego. Szerzej na ten temat na naszych łamach: Właściwość organu podatkowego w przypadku sukcesji zobowiązania. Porządki ustawowe objęły też kwestie terminów. Od stycznia 2016 r., podobnie jak na gruncie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, wszczęcie kontroli podatkowej przed upływem 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia może nastąpić również na wniosek kontrolowanego (zmieniony art. 282b § 3 o.p.).

Ostatnia ze zmian dostosowawczych wejdzie w życie lipcu 2016 roku. Chodzi o obowiązek przekazywania danych w postaci elektronicznej w formie pliku o zwartej strukturze logicznej. Liberalniej w tym zakresie zostali potraktowani mali i średni przedsiębiorcy. Dla nich, do końca czerwca 2018 r., przesyłanie danych z formie jednolitego pliku kontrolnego nie będzie obowiązkowe.

Powiązane artykuły

Komentarze

  1. Nie bardzo wiem jaki cel przyświecał fiskusowi aby w okresie zawieszenia działalności kontrolować znienacka?Przecież czynnie działający przedsiębiorca teoretycznie też może się przygotować do wszelkich zmian,które mogłyby utrudnić kontrolę.Równi wobec prawa?No cóż taka rzeczywistość.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *