Zmiany w kontroli skarbowo-podatkowej.

Kontrola skarbowo-podatkowa  jest bardzo ważnym elementem funkcjonowania systemu podatkowego, bowiem wywiera istotny wpływ na prowadzenie działalności gospodarczej. Jest to postępowanie podczas którego organy podatkowe ustalają odpowiedzialność karnoskarbową podatnika, która z kolei wpływa na wysokość zobowiązań podatkowych. Z uwagi na istotne znaczenie kontroli skarbowej zarówno dla fiskusa jak i podatników, z początkiem obecnego roku zostało wprowadzonych szereg zmian w tym zakresie.

Z dniem 1 stycznia 2017 roku została powołana Krajowa Administracja Skarbowa, a ustawa regulująca jej funkcjonowanie zaczęła obowiązywać od 1 marca 2017, zastępując tym samym dotychczas obowiązującą ustawę o kontroli skarbowej. Nadzór nad funkcjonowaniem nowego podmiotu będzie sprawował jej szef, który będzie bezpośrednio podlegał Ministrowi Finansów. W związku z ustanowieniem Krajowej Administracji Skarbowej zostanie wprowadzonych szereg zmian w zakresie nazewnictwa kontroli skarbowo-podatkowej ale również samej kontroli, składania deklaracji czy podań oraz interpretacji indywidualnych. Warto pamiętać, że utworzenie Krajowej Administracji Skarbowej spowoduje modyfikacje wielu innych ustaw m.in. ordynacji podatkowej, ustawy o prawie celnym, w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej, w ustawie o samorządzie gminnym oraz ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, itp.

I tak postępowania kontrolne, które były dotychczas prowadzone przez urzędy kontroli skarbowej zostaną zastąpione przez kontrole celno-skarbowe, prowadzone przez urzędy celno-skarbowe. Jednocześnie nadal będą prowadzone kontrole podatkowe i postępowania podatkowe przez urzędy skarbowe.

Dotychczas kontrola podatkowa była dokonywana po upływie 7 dni od zawiadomienia inspektora kontroli skarbowej oraz wręczeniu kontrolowanemu postanowienie o wszczęciu postępowania kontrolnego. Wcześniejsze wszczęcie kontroli było możliwe dopiero po uzyskaniu zgody podatnika. Obecna zmiana działa na niekorzyść kontrolowanego, ponieważ podmiot kontrolujący może przeprowadzić kontrolę już w dniu doręczenia upoważnienia do jej przeprowadzenia. Dodatkowym zabezpieczeniem dla fiskusa będzie również możliwość wszczynania kontroli celno-skarbowej na podstawie legitymacji służbowej, jeżeli istnieje podejrzenie, że podatnik nie przestrzega przepisów podatkowych i niezwłoczne działanie w tym zakresie jest uzasadnione. Kontrolerzy w toku prowadzonej kontroli będą mieli prawo żądać dostępu do akt, ksiąg i dokumentów również za ten okres, który nie jest objęty  kontrolą. Ponadto podmiot kontrolujący będzie mógł dokonać przeszukania bez wcześniejszej zgody prokuratora, który w tym zakresie będzie miał prawo wydać ocenę tych działań po ich zakończeniu. Problem pojawi się w sytuacji, w której kontrola została podjęta z tytułu wadliwych przesłanek. Zgodnie z nowymi przepisami, zebrany materiał dowodowy nie zostanie wykorzystany, jednak same czynności zostaną podjęte. Rozszerzenie uprawnień podmiotów kontrolujących utrudni  w znacznym stopniu wszelkie oszustwa w tym zakresie, ponieważ podatnik nie będzie miał czasu na przygotowanie się do kontroli celno-skarbowej.

Warto pamiętać, iż niezależnie od wprowadzonych zmian czynności kontrolne nadal, co do zasady, powinny być dokonywane w obecności podmiotu kontrolowanego. W przypadku choroby lub innych niedogodności np. przebywanie w delegacjach, kontrolowany ma prawo wskazać osobę upoważnioną do działania w jego imieniu, chyba że kontrolowany zrezygnuje z tego prawa. Rezygnacja o której mowa musi być złożona w formie pisemnego oświadczenia. Zgodnie z artykułem 123 ordynacji podatkowej zasada czynnego udziału strony w postępowaniu jest jedną z kardynalnych reguł rządzących postępowaniem podatkowym. Oznacza to, że kontrolujący nie mogą zabronić kontrolowanemu lub osobie, która go reprezentuje uczestnictwa w czynnościach kontrolnych.

Nowa ustawa znosi również terytorialność kontroli skarbowo-podatkowej. W nowych przepisach istnieje również zapis o maksymalnym okresie kontroli, nie może ona trwać dłużej niż 3 miesiące. Jednakże fiskus daje możliwość przedłużenia kontroli, na uzasadniony wniosek podmiotu kontrolującego, jeśli kontrola nie została zakończona w maksymalnym terminie. W przypadku stwierdzenia jakichkolwiek nieprawidłowości, zakończona kontrola celno-skarbowa przekształca się w postępowanie podatkowe w drodze postanowienia, jeżeli kontrolowany nie złożył korekty deklaracji albo organ nie uwzględnił złożonej korekty deklaracji. Prawo takie przysługuje kontrolowanemu w ciągu 14 dni od rozpoczęcia kontroli celno-skarbowej lub po jej zakończeniu i prezentacji jej wyników. Daje to podatnikowi dłuższy czas na odpowiednią korektę deklaracji, w przypadku, gdy kontrola celno-skarbowa będzie tego wymagała.

Od 1 marca 2017 roku naczelnicy urzędów skarbowych przejmują wszelkie kompetencje obecnie funkcjonujących naczelników urzędów skarbowych i urzędów celnych m.in. w zakresie poboru podatków, należności celnych, opłat. Z chwilą wejścia w życie nowej ustawy podatnik może składać podania i deklaracje podatkowe oraz otrzymywać zaświadczenia i wyjaśnienia w każdym centrum obsługi, niezależnie od terytorialnego zasięgu działania naczelnika urzędu skarbowego, co jeśli faktycznie zadziała w praktyce, będzie bardzo dużym udogodnieniem dla podatników.

Zmiany będą dotyczyły również postępowania odwoławczego dotyczącego wyników przeprowadzonej kontroli celno-skarbowej. Zgodnie z nowymi przepisami organem odwoławczym w sprawach należących w pierwszej instancji do naczelników urzędów skarbowych lub naczelnika urzędu celno-skarbowego będzie dyrektor izby administracji skarbowe. Natomiast w przypadku  organem odwoławczym od decyzji podatkowych wydawanych przez naczelnika urzędu celno-skarbowego w ramach przeprowadzonej kontroli celno-skarbowej będzie ten sam naczelnik urzędu celno-skarbowego. W praktyce oznacza to, że podatnik, który nie będzie zgadzał się z negatywną dla siebie decyzją, będzie zmuszony wnieść odwołanie do tego samego urzędu, który wydał decyzję i teraz będzie rozpoznawał sprawę odwoławczą. Jest to wyraźne naruszenie zasady dwuinstancyjności w postępowaniu podatkowym, bowiem podatnik zostanie pozbawiony możliwości należytego i rzetelnego rozpatrzenia jego sprawy przez inny organ. Miejmy nadzieję, że sama praktyka pokaże absurdalność tego rozwiązania i wkrótce przepisy w tym zakresie zostaną ukierunkowane we właściwy sposób.

Kolejne zmiany nastąpią również w zakresie wydawania interpretacji indywidualnych. W miejsce obecnie istniejącej Krajowej Informacji Podatkowej, zacznie działać ogólnopolska Krajowa Informacja Skarbowa, która zapewni jednolite indywidualne interpretacje przepisów prawa podatkowego oraz informację podatkową i celną. Co oznacza, że  Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, będzie miał prawo wydawać  interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną) w jego indywidualnej sprawie. Należy to odczytywać jako krok w dobrą stronę. Również pozytywną zmianą jest również to, że podatnicy będą mogli liczyć na uzyskanie w centrum obsługi informacji w zakresie sposobu wypełniania zeznań i deklaracji podatkowych. Podatnicy będą mogli skorzystać z komputera z dostępem do portalu podatkowego. Jest to duże udogodnienie dla wszystkich osób, dla których prawo podatkowe jest zbyt skomplikowane.

Szereg wprowadzonych zmian w zakresie kontroli celno-skarbowych oraz szeroko rozumianego prawa podatkowego mają na celu ujednolicenie praktyk podatkowych na terenie całego kraju oraz decentralizację samej kontroli. Wszelkie zmiany są początkowo trudne i wywołują wiele problemów. Miejmy jednak nadzieje, że będą one zmierzały we właściwym kierunku.

Powiązane artykuły

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *