Zmiany w Vat 2017. Weryfikacja podatników VAT, odpowiedzialność pełnomocników za zobowiązania podatnika i kaucja rejestracyjna. Część 3.

Dziś, w ostatniej części naszego cyklu artykułów pt.: VAT 2017, wyjaśnimy Czytelnikom projektowane zasady rejestracji podatników VAT, które mają mieć zastosowanie do zgłoszeń rejestracyjnych złożonych od dnia 1 stycznia 2017 r., na mocy ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U.2016.710 z późn. zm., dalej: ustawa o VAT). Kończymy przekazywanie informacji opartych na projekcie ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw, ponieważ w dniu 28 października 2016 r. projekt ten został skierowany do Sejmu RP. Mamy więc nadzieję, że w następnym artykule z cyklu tekstów o nowościach w VAT będziemy już mogli poinformować Czytelników, co z założeń projektu, stanie się obowiązującym prawem.

Zdaniem autorów projektu, uzasadnieniem nowych zasad prawnych, również i w zakresie rejestracji podmiotów w rejestrze podatników VAT, jest lepsza weryfikacja podmiotów, a w konsekwencji likwidacja istniejącej obecnie, potencjalnej możliwości rejestracji podatników, których działania (…) nastawione są np. na wprowadzanie do obrotu „pustych” faktur lub wyłudzenia zwrotu podatku. W tym celu, ustawodawca planuje dać Fiskusowi trzy skuteczne narzędzia: prawo odmowy wpisu do rejestru podatników VAT określonych podmiotów, możliwość szybkiego wyrejestrowywania takich podatników oraz uwarunkowanie rejestracji podmiotów spełniających przesłanki uznania ich działalności za ryzykowną od złożenia kaucji rejestracyjnej.

Pierwsze narzędzie ustawowe, czyli odmowa rejestracji podatnika VAT, będzie stosowane w przypadku, gdy zgłoszenie rejestracyjne złoży podmiot nieuchwytny. Za taki będzie uważany ten, z kim w trakcie procesu weryfikacyjnego, urzędowi skarbowemu nie uda się skontaktować. Aby wyeliminować wątpliwości w tym zakresie, ustawa nałoży na urząd, obowiązek udokumentowania podjętych prób kontaktu. Prawnie dopuszczonymi dowodami będą np. notatki z nieudanych połączeń telefonicznych, awizo z adnotacją o nieodebraniu przesyłki albo brak odpowiedzi na wezwanie organu.

Drugie narzędzie, czyli wykreślenie podmiotu z rejestru podatników VAT będzie stosowane w przypadku, gdy urząd udokumentuje, że zarejestrowany został podatnik, który nie istnieje, albo z którym kontakt jest niemożliwy. Sankcja wykreślenia dotknie podatnika również wtedy, gdy nie on albo ustanowiony przez niego pełnomocnik, nie stawią się na wezwanie urzędu. Tak jak w przypadku odmowy rejestracji, próby kontaktu stanowiące podstawę wykreślenia podmiotu z rejestru podatników VAT, będą musiały zostać udokumentowane. Wykreślenie ma dotyczyć także podatników, którzy zawiesili działalność gospodarczą na okres co najmniej sześciu kolejnych miesięcy, wystawiali tzw. puste faktury albo uczestniczyli w procederze przestępczym. Sankcja wykreślenia z rejestru podatników VAT spotka również tych, którzy w ciągu sześciu kolejnych miesięcy, albo w ciągu dwóch kolejnych kwartałów nie złożyli deklaracji podatkowej lub złożyli ją bez wykazania sprzedaży oraz zakupów z kwotami od odliczenia. Przed dokonaniem wykreślenia, urząd ma wysłuchać podatnika.

Trzecim narzędziem ustawowym ma być kaucja rejestracyjna, obligatoryjna dla tych podatników, w stosunku do których istnieć będzie ryzyko wystąpienia zaległości podatkowych. Ocena, czy ryzyko takie zachodzi, należeć będzie do naczelnika urzędu skarbowego dokonującego rejestracji. Kryterium oceny mają stanowić zaległości w podatkach będących dochodem budżetu państwa w wysokości przekraczającej 20 000 zł. w okresie ostatnich dwóch lat lub skazanie prawomocnym wyrokiem za przestępstwo skarbowe. Co ciekawe, ocenie podlegać będzie nie tylko podmiot wnioskujący o rejestrację, ale również osoby trzecie, w których działalność podmiot ten był zaangażowany, lub odwrotnie – które same były zaangażowane w działalność podmiotu wnioskującego.

Złożenie kaucji będzie również warunkiem rejestracji, w przypadku gdy wnioskodawca został uprzednio wyrejestrowany z rejestru podatników VAT z powodu:

  1. stwierdzenia nieistnienia lub braku możliwości skontaktowania się z podmiotem,
  2. niestawiennictwa podmiotu na wezwanie organu podatkowego lub niezłożenie przez niego deklaracji dla potrzeb podatku od towarów i usług za sześć kolejnych miesięcy lub za dwa kolejne kwartały,
  3. wystawiania pustych faktur lub uczestnictwa podmiotu w procederach oszustw i nadużyć podatkowych,
  4. prawomocnego skazania podmiotu za przestępstwo skarbowe.

Naszym zdaniem kontrowersyjnym pomysłem resortu finansów, jest uzależnienie rejestracji podatnika jako VAT czynnego od złożenia kaucji rejestracyjnej, w przypadku gdy składający wniosek o rejestrację korzysta z tzw. wirtualnego biura. Ustawodawca przyznaje, że praktyka ta cieszy się ciągle rosnącym zainteresowaniem przedsiębiorców, gdyż znacząco wpływa na obniżenie kosztów prowadzonej działalności, ale pisząc projekt ustawy, skierował uwagę na wyniki przeprowadzonych w latach wcześniejszych kontroli, [które] wskazują, że coraz częściej wyborem takiej siedziby dla swoich podmiotów zainteresowani są organizatorzy oszustw podatkowych (…).

Dalsza część projektu również nie napawa optymizmem, gdyż po urzędowym potwierdzeniu i udokumentowaniu niezbędności uiszczenia kaucji rejestracyjnej w przypadku danego podmiotu, ustalenie jej wysokości oparte będzie na podstawie zgoła uznaniowej, czyli analizie ryzyka wystąpienia zaległości podatkowych u podatnika. Ocena tego ryzyka będzie zależeć od szeregu czynników, m.in. powiązań (…) podmiotu z podmiotami generującymi zaległości podatkowe lub wykreślonymi z rejestru podatników VAT, rodzaju i wysokości zaległości podmiotów powiązanych w okresie ostatnich dwóch lat, historii tego podmiotu jako podatnika, stopnia uregulowania zaległości na dzień złożenia zgłoszenia rejestracyjnego, rodzaju działalności (czy jest to działalność szczególnie narażona na nadużycia), rodzaju i wysokości zaległości tego podmiotu w okresie ostatnich dwóch lat, korzystania z tzw. biura wirtualnego, karalności składającego zgłoszenie rejestracyjne (…) za przestępstwa skarbowe, faktu czy wobec tego podmiotu lub podmiotów powiązanych toczą się postępowania podatkowe/kontrolne itp.

Wysokość tak ustalonego obowiązku kaucyjnego, ma być każdorazowo określana w postanowieniu wydawanym przez naczelnika urzędu skarbowego dokonującego rejestracji. Projekt ustawy przewiduje kwoty graniczne od 20 do 200 tysięcy złotych. To jednak nie wszystko, gdyż kwota kaucji rejestracyjnej będzie mogła zostać powiększona o wartość zaległości podatnika w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa. W zakresie formy kaucji, podmiot zobligowany do jej złożenia, będzie miał możliwość wyboru spośród trzech form, a to:

1) depozytu pieniężnego składanego na wyodrębniony i oprocentowany rachunek urzędu skarbowego,

2) gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej,

3) pisemnego nieodwołalnego upoważnienia organu podatkowego, potwierdzonego przez bank lub spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową, do wyłącznego dysponowania, do wysokości składanej kaucji rejestracyjnej, środkami pieniężnymi zgromadzonymi na rachunku prowadzonym w tym banku lub w tej kasie.

Kaucję rejestracyjną trzeba będzie uiścić w terminie trzech miesięcy od dnia otrzymania postanowienia naczelnika urzędu. Początek jednorocznego okresu kaucyjnego wyznaczać będzie ostatni dzień miesiąca, w którym kaucja zostanie złożona. Koniec – upływ 10. dnia od końca miesiąca, w którym upływa jeden rok od końca miesiąca, w którym kaucja została złożona. Po tym terminie, kaucja ma być zwracana. Zabezpieczający charakter kaucji pozwoli jednak urzędom na dokonanie zwrotu jedynie części zabezpieczenia przy zaliczeniu pozostałej kwoty na pokrycie zaległości podatkowych rejestrowanego podmiotu i to niezależnie od tego, czy powstały one przed rejestracją podmiotu składającego zgłoszenie, czy po niej.

Po lekturze tej części projektu, trudno oprzeć się wrażeniu, że rozliczanie podatku VAT od 2017 roku stanie się przywilejem dostępnym dla nielicznych. Pojawia się też obawa, czy projektowane przepisy dotyczące kaucji rejestracyjnej nie cechują się (zbyt) dużą dozą uznaniowości.

Powiązane artykuły

Komentarze

  1. Mam program do fakturowania wapro i on sprawdza czynnego podatnika na portalu podatnika, ale dziwne jest to że urzędnik wymaga tego ode mnie … To jest dziwne.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *